Airbus poinformował wczoraj (29 stycznia), że w ostatnich dniach został wycofany jeden z najbardziej wyjątkowych samolotów w jego flocie - BelugaST. Maszyna, która przeszła na lotniczą emeryturę, to Beluga o numerze flotowym „5” oraz rejestracji F-GSTF. Beluga trafiła do zakładu Airbus UK w Broughton w północnej Walii, gdzie ma zostać przekształcona w centrum edukacyjne wspierające naukę przedmiotów STEM (science, technology, engineering, maths).
BelugaST 5 wykonała swój ostatni lot na linie montażu końcowego 19 stycznia, a ostatni przelot 29 stycznia br. po prawie 25 latach służby u europejskiego producenta. Jak podkreśla Airbus, ten unikalny frachtowiec, przypominający wieloryba, odgrywał kluczową rolę w łączeniu jego europejskich zakładów produkcyjnych i montażowych. BelugaST nie tylko spełniała praktyczne funkcje, zapewniając niezawodny transport, ale także zachwycała miłośników lotnictwa na całym świecie swoim niepowtarzalnym wyglądem i zdolnościami cargo. Jego obecność na niebie była symbolem innowacyjności i zaawansowania technologicznego Airbusa.
Warto dodać, że to trzecia Beluga, która została całkowicie wycofana ze służby. 27 kwietnia 2021 r. pierwszy wyprodukowany specjalny transportowy samolot airbus Beluga o rejestracji
F-GSTA (MSN 655) wykonał swój ostatni lot cargo dla Airbusa z Hamburga (Finkenwerder) do Tuluzy. Natomiast w połowie września 2025 r. na lotniczą emeryturę przeszła
Beluga „4” o rejestracji F-GSTD.
Beluga o numerze flotowym „5” oraz rejestracji F-GSTF posiadała numer seryjny MSN796 i została wyprodukowana w 2000 r. Do Airbus Transport International trafiła dokładnie 5 stycznia 2001 r. Na pokład mogła zabrać 40 ton cargo i przelecieć około 1 500 mil morskich (2 778 km). Francuski producent poinformował we wpisie na Facebooku, że "samolot BelugaST 5 odbył ostatnią misję do Broughton w Wielkiej Brytanii, gdzie zostanie przekształcony w placówkę edukacyjną, która będzie inspirować przyszłe pokolenia".
– To niezwykle dumny i ekscytujący moment dla Broughton. Ten konkretny egzemplarz wykonał swój pierwszy lot 25 lat temu i od tego czasu odgrywał kluczową rolę w transporcie skrzydeł z Broughton do europejskich zakładów Airbusa. Przekształcając ten samolot w obiekt edukacyjny, nie tylko zachowujemy naszą historię, ale wykorzystujemy ją do budowania przyszłości brytyjskiego lotnictwa i inspirowania kolejnych pokoleń inżynierów – powiedział Gareth Davies, dyrektor zakładu Airbus UK Broughton.
Nowe centrum ma umożliwić szkołom i lokalnym społecznościom z całej Wielkiej Brytanii bezpośredni kontakt z przemysłem lotniczym. Programy edukacyjne będą koncentrować się na popularyzacji nauk ścisłych i technicznych w atrakcyjnej, interaktywnej formie, a ich zakres ma być opracowywany we współpracy z lokalnymi szkołami, tak aby był zgodny z krajową podstawą programową.
Ostatni lot BelugiST5 wykonał Didier Puxeddu, pilot Airbusa związany z tym typem samolotu od lat. – Latanie Belugą zawsze było wyjątkowym przywilejem. Powrót do Broughton po raz ostatni był szczególnie poruszający, bo wszyscy mieliśmy świadomość historii, którą ten samolot ze sobą niesie. Fakt, że teraz będzie inspirował przyszłych pilotów i inżynierów, sprawia, że było to jedno z najbardziej satysfakcjonujących lądowań w mojej karierze – podkreślił Puxeddu.
Jeżeli jesteście ciekawi jak wygląda obsługa samolotów Beluga, to można o tym przeczytać w naszym artykule „
Airbus BelugaXL z bliska. Zajrzeliśmy do środka frachtowca (zdjęcia)”.
Co dalej z samolotami A300-600ST?
Po nieudanej próbie komercjalizacji lotów Airbus Beluga Transport zakończyła swoją działalność. Czy powrócą one do floty ATI? Pytaliśmy o to szefa Airbus Transport International w marcu 2025 r.
- Na razie te samoloty zostały przywrócone do naszej floty, dlatego je zintegrowaliśmy z większymi maszynami XL. Są w naszej siatce połączeń i można powiedzieć, że obsługujemy je, ale już bardzo lekko. Transportują one głównie sekcje A400M, ponieważ na niektóre stanowiska montażowe A400M może być transportowany tylko przez BelugęST, a nie przez XL. Także przynajmniej dla sekcji związanych z tym programem, musimy używać wersji ST. Za kilkanaście miesięcy zobaczymy co dalej, na razie nie podjęliśmy żadnej decyzji dot. długoterminowej przyszłości reszty floty Beluga ST - mówił nam w wywiadzie
Jean-Pierre Cousserans, szef Airbus Transport International, która na zlecenie Airbusa zajmuje się eksploatacją frachtowców Beluga.
Flota ATI Obecnie flota dwóch airbusów Beluga ST (2,3) i sześciu BelugaXL (XL1, XL2, XL3, XL4, XL5, XL6) wykonuje ponad 50 lotów w każdym tygodniu do 11 miejsc w Europie, przewożąc kluczowe części do wszystkich programów Airbusa. Belugi są obsługiwane przez Airbus Transport International (ATI), zależną linię lotniczą Airbusa. Załoga każdej maszyny składa się z dwóch pilotów oraz technika pokładowego.
Następca maszyn BelugaST czyli nowa rodzina BelugaXLNowa maszyna oparta jest na modelu A330-200F, które zastępują wysłużone i zmodyfikowane A300-600ST. Duża część komponentów modelu A330 jest wykorzystana w Belugach XL, ale nos samolotu z obniżonym kokpitem oraz usterzenie na ogonie samolotu zostały zaprojektowane całkowicie od nowa.
W sumie powstało sześć samolotów XL. Odświeżenie floty transportowej producenta wpłynie pozytywnie na zwiększenie możliwości produkcyjnych. Samolot A300-600ST z ładunkiem 40 ton ma zasięg około 1500 mil morskich, podczas gdy BelugaXL z ładunkiem 53 ton może przelecieć 2200 mil morskich. To duża różnica. Beluga XL (A330-200) jest również dłuższa o około 7 metrów i o metr szersza niż model oparty na A300-600ST co przekłada się na większą rozpiętość (56,3 m). Więcej na temat nowych transportowców Airbus można przeczytać w naszych artykułach "
Airbus: BelugaXL rozpoczęła kampanie testów w locie" oraz "
Beluga XL po raz pierwszy wzbiła się w powietrze! (ZDJĘCIA)".